In cliëntgerichte psychotherapie staat de beleving en de persoonlijke ontwikkeling van de cliënt centraal. Uitgangspunt van de therapie is dat de cliënt leert ervaren wat zijn eigen, unieke gedachten en gevoelens zijn, zodat hij of zij meer in contact komt met zichzelf. Als iemand zijn gevoelens kan ervaren en accepteren, is hij beter in staat om met moeilijke situaties in het leven om te gaan. Daardoor ontstaat ook ruimte voor persoonlijke ontwikkeling. In de cliëntgerichte psychotherapie is van belang de houding van de psychotherapeut, waarbij de therapeut zijn client onvoorwaardelijk op een positieve manier accepteert, hem empathisch benadert en zowel authentiek als professioneel een werkrelatie opbouwt. Zie voor meer informatie de website van de Vereniging voor Cliëntgerichte Psychotherapie: www.vcgp.nl.

Mentaliseren is omgaan met zichzelf en de ander op een reflectieve wijze. Het is het zelf en de ander leren zien als wezens met een binnenwereld gevuld met gedachten, gevoelens, wensen, fantasieen, behoeften en intenties. Schijnbaar onnavolgbaar gedrag zien als aangestuurd door achterliggende emoties maakt datzelfde gedrag begrijpelijk. We kunnen het gedrag van de ander beter plaatsen, waardoor het omgaan met elkaar beter afgestemd kan worden. Ook kunnen we ons gedrag beter begrijpen als we er over reflecteren.De psychotherapeut bevordert door middel van reflectieve vragen het nadenken over de eigen belevingswereld en hoe die kan verschillen van de gevoelens, gedachten, bedoelingen en verlangens van de partner of van het kind.

Deze therapievorm gaat er van uit dat een conflict met betrekking tot het beleven van gevoelens, de onderliggende basis vormt van veel psychologisch bepaalde stoornissen. Het gaat om problemen die zijn ontstaan door angsten en het vermijden van situaties in de buitenwereld. Affectfobie therapie is een psychodynamische therapievorm, waaraan enkele gedragstherapeutische technieken zijn toegevoegd voor cliënten die kunnen reflecteren over hun eigen situatie.

Relatietherapie en gezinstherapie zijn twee specifieke vormen van psychotherapie. Kenmerkend voor deze vormen van therapie is dat partners of gezinsleden meestal samen in therapie zijn. In de therapie staan de problemen van een of meerdere betrokkenen centraal. Binnen een sociaal systeem beïnvloeden mensen elkaar. Klachten van de een hebben invloed op de ander. Dit is een gecompliceerd proces waarbij problemen kunnen optreden. In de relatie og gezinstherapie worden de problemen altijd bezien tegen de achtergrond van de wisselwerking met anderen. De behandeling richt zich zowel op aangemelde problematiek als op de relaties en reactiepatronen in het gezin.Ook wordt onderzocht wie kan bijdragen aan het oplossen van de problemen, zo wordt voorkomen dat een stoornis mede in stand wordt gehouden door iemands omgeving, en wordt bevorderd dat veranderingen duurzaam aanwezig blijven.

EFT is een evidence based en integratief gespecialiseerd model voor relatietherapie, dat gebaseerd is op de hechtingstheorie en waarin drie perspectieven gecombineerd worden: de hechtingstheorie, het intrapsychische of experientiële perspectief en het interpersoonlijke- of systemische perspectief. EFT stelt de emoties van de partners centraal en streeft naar een verbeterde emotie-interactie binnen het systeem. Wanneer mensen veilig gehecht zijn voelen ze zich vertrouwd met elkaar en kunnen ze hun emoties kwijt bij hun partner. Wanneer ze echter vroeger, of in de relatie, hebben ervaren dat ze door de ander afgewezen worden en wanneer ze zich in de steek gelaten voelen, kunnen er patronen ontstaan waar partners verstrikt raken. In EFT worden deze patronen duidelijk en leren partners om uit het patroon te stappen, hun echte emoties en behoeften te onderkennen en die tegenover hun partner te uiten.

In cognitieve therapie onderzoeken therapeut en client of de gebruikelijke negatieve wijze van denken wel helemaal klopt. Wanneer inderdaad blijkt dat de client geneigd is om negatief over allerlei zaken te oordelen wordt samen uitgezocht welke adequatere manier van denken passend is. Bij het uitwerken van meer realistische standpunten en gedachten wordt gebruik gemaakt van specifieke cognitieve oefeningen en huiswerkopdrachten.

EMDR , “eye movement desensitisation and reprocessing” is een therapie voor mensen die last blijven houden van de gevolgen van traumatische ervaringen die hebben geleid tot een posttraumatische stressklachten. Dit kan een schokkende ervaring zijn, zoals een verkeersongeval of een geweldsmisdrijf. Maar ook voor andere ervaringen die veel invloed hebben gehad op de ontwikkeling van iemands leven zoals pesterijen of krenkingen in de jeugd, die in het hier-en-nu nog steeds invloed hebben kan de methode gebruikt worden.

Met mindfullness leer je hoe je met aandacht en zonder oordeel in het huidige moment kunt leven. Hierdoor ben je in staat afstand te nemen van automatische reacties die het welzijn in de weg kunnen staan en kun je bewuste keuzes maken die bij jou passen en kan je beter omgaan met stress. Compassie beoefenen is een hierbij verdieping van mindfulness. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat compassie met anderen of met jezelf een tegengif kan zijn voor stress en stressgerelateerde problemen, zoals depressie en een laag zelfbeeld. Ook kan het een gevoel van tevredenheid en welzijn genereren. Het ontwikkelen van compassie speelt een belangrijke rol in psychotherapie. De compassie die de therapeut voor de cliënt heeft staat centraal, evenals het genereren van zelfcompassie bij de cliënt.